Właściwości LPG

Gazowe zasilanie samochodów jest znane od początku motoryzacji. To właśnie paliwo w formie gazowej było stosowane w 1860 roku przez jednego z twórców silnika spalinowego -Joana Lenoira. Wówczas był to tak zwany gaz świetlny. W ciągu ponad 100 lat, które upłynęły od tego czasu, różne paliwa gazowe były okresowo stosowane w motoryzacji. Zwłaszcza w okresach niedoboru tradycyjnych paliw płynnych wzrastało zainteresowanie stosowaniem paliw gazowych, jednak nigdy nie stanowiły one istotnego udziału na rynku paliw samochodowych. Paliwa gazowe były i są nadal traktowane jako paliwa alternatywne.

    Aktualnie w motoryzacji stosowane są dwa paliwa gazowe:
  • Propan-butan jako ciekła mieszanina, często oznaczana skrótowo LPG;
  • Metan (lub gaz ziemny wysokometanowy) w stanie sprężonym oznaczany skrótowo CNG.

W fazie eksperymentalnych badań są dwa paliwa gazowe uważane za przyszłościowe:

  • Skroplony gaz ziemny oznaczany LNG,
  • Wodór H2.

Jak wiadomo, to ostatnie paliwo gazowe określane jest jako idealne ze względów ekonomicznych. Zdecydowanie najbardziej rozpowszechnionym na świecie paliwem gazowym jest propan-butan (LPG). Według szacunkowych danych, liczba samochodów zasilanych LPG sięga około 4 milionów, z czego ponad 1,3 miliona we Włoszech, 400 tysięcy w Holandii, 500 tysięcy w krajach b. ZSRR, 450 tysięcy w USA i 50 tysięcy w Kanadzie.

W niektórych dużych miastach świata, takich jak Tokio czy Barcelona wszystkie taksówki miejskie, a w Wiedniu także autobusy miejskie są zasilane tym paliwem. O skali rozpowszechniania LPG decydują z pewnością czynniki ekologiczne, które są w poszczególnych państwach zróżnicowane poprzez odmienne opodatkowanie różnych paliw.

W rezultacie, z uwagi na korzystne właściwości ekologiczne paliwo to w wielu wymienionych krajach jest 2 do 3 razy tańsze od benzyny. Znacznie niższe ceny gazu i inne ulgi finansowe rekompensują użytkownikom wydatki poniesione na instalację gazową oraz pewne utrudnienia w eksploatacji pojazdów. W Polsce istnieją obecnie warunki sprzyjające rozwojowi tego sposobu zasilania samochodów. Aktualna ocena liczby samochodów zasilanych gazowo w naszym kraju jest z wielu względów szczególnie trudna. Prawdopodobna ich liczba może sięgać 300 tysięcy.

    Nazywane potocznie "gazem płynnym" paliwo stanowi skroploną mieszaninę gazów, której głównymi składnikami są dwa nasycone węglowodory alifatyczne:
  • Propan C3H8,
  • Butan C4H10, mogący występować w dwu różnych strukturach jako 1-butan lub N-butan.

Oba składniki są otrzymywane w procesie przeróbki ropy naftowej, przy czym ich średni uzysk nie przekracza na ogół 2% masy przerobionego surowca. Oba węglowodory mają względnie niską temperaturę wrzenia, która dla propanu wynosi - 42,5oC, a dla butanu - 8oC. W wyższych temperaturach dają się one skroplić pod ciśnieniem rzędu 1,6 Mpa (16 barów). Ciśnienie, wymagane do skroplenia mieszaniny (prężność pary) jest określone przez właściwości składnika bardziej lotnego, tj. propanu i wynosi ono przy temperaturze 20oC około 0,8 Mpa (8 barów). Jest więc to ciśnienie, pod którym omawiane paliwo gazowe LPG praktycznie jest magazynowane w zbiornikach samochodowych przy podanej przeciętnej temperaturze.

Przy średnich temperaturach otoczenia ciśnienie mieszaniny gazu LPG nie przekracza 10 barów, a jedynie przy większej zawartości propanu w wysokich temperaturach otoczenia osiąga wartość nieco większą. Proporcje ilościowe obu składników w mieszaninie są różne w poszczególnych krajach. Przy stosowaniu LPG jako paliwa silnikowego w okresie zimowym istotny jest podwyższony udział propanu (w celu zapewnienia możliwości właściwego odparowania gazu). Z tego względu np. w Kanadzie stosuje się czysty propan, natomiast we Włoszech tylko 30 % propanu. Obowiązująca w Polsce norma PN-82C-9600 nie określa ściśle proporcji propanu i butanu w mieszaninie. Gęstość gazu, a więc i jego głównych składników jest zależna od temperatury i wynosi przeciętnie 0,55 kg/dm3.


(c) 2008 Adgaz.net. Wszelkie prawa zastrzeżone.